CẢNH BÁO: NGUY CƠ NHIỄM KÝ SINH TRÙNG TỪ THỰC PHẨM NGÀY TẾT

Tết Nguyên Đán là dịp để gia đình sum họp bên những mâm cơm ấm cúng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm các ca nhiễm ký sinh trùng (giun, sán) tăng đột biến do thói quen tiêu thụ các loại thực phẩm tươi sống, chế biến chưa kỹ hoặc không đảm bảo vệ sinh.

Tại Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, hàng năm chúng tôi tiếp nhận rất nhiều trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch do biến chứng của sán lá gan, sán dây hay ấu trùng sán lợn sau kỳ nghỉ Tết. Bài viết dưới đây sẽ cảnh báo những thực phẩm "khoái khẩu" nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao và hướng dẫn cách phòng ngừa hiệu quả.

1. Tiết canh – "Ổ" vi khuẩn và ấu trùng sán lợn

Tiết canh là món ăn đứng đầu trong danh sách nguy hiểm. Nhiều người quan niệm ăn tiết canh để "lấy may", nhưng thực tế đây là máu sống của động vật, chứa rất nhiều mầm bệnh.

• Nguy cơ: Khi ăn tiết canh lợn, vịt không rõ nguồn gốc, người ăn dễ nhiễm ấu trùng sán lợn (Cysticercosis).

• Biến chứng: Ấu trùng sau khi vào cơ thể sẽ xuyên qua thành ruột, theo máu di chuyển đến các cơ quan. Nguy hiểm nhất là khi chúng khu trú tại não (sán não), gây ra các cơn co giật, liệt chi, mờ mắt hoặc đột quỵ.

• Lời khuyên từ bác sĩ: Tuyệt đối không ăn tiết canh. Hãy thay thế bằng các món đã được nấu chín hoàn toàn để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

2. Các loại gỏi và hải sản sống

Trong các mâm cỗ Tết ở nhiều vùng miền, gỏi cá sống là món ăn đặc sản không thể thiếu. Tuy nhiên, các loại cá nước ngọt và hải sản là vật chủ trung gian của nhiều loại sán nguy hiểm.

• Nguy cơ: Ăn gỏi cá sống khiến bạn dễ nhiễm sán lá gan nhỏ. Loại sán này có kích thước rất bé, khi vào cơ thể sẽ cư trú trong đường mật.

• Biến chứng: Sán lá gan nhỏ gây viêm đường mật, xơ gan, thậm chí dẫn đến ung thư đường mật nếu không được phát hiện sớm. Các triệu chứng thường mờ nhạt như đầy bụng, khó tiêu, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường ngày Tết.

3. Rau sống và các loại rau thủy sinh

Rau sống là món ăn kèm phổ biến. Tuy nhiên, quy trình rửa rau thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn trứng và ấu trùng ký sinh trùng bám chặt trên lá hoặc trong ống thân rau.

• Nguy cơ: Các loại rau trồng dưới nước thường mang theo ấu trùng sán lá gan lớn. Ngoài ra, rau sống tưới bằng phân tươi còn chứa trứng giun đũa, giun tóc.

• Biến chứng: Sán lá gan lớn di chuyển vào gan tạo thành các ổ áp-xe. Người bệnh thường có biểu hiện đau vùng hạ sườn phải, sốt nhẹ và sụt cân

4. Thịt tái, thịt sống 

Những món nhắm như nem chua, thịt bò tái hay lạp xưởng tươi thường chỉ được làm chín bằng phương pháp lên men hoặc làm nóng sơ qua, không đủ nhiệt độ để tiêu diệt mầm bệnh.

• Nguy cơ: Đây là nguồn lây truyền chính của sán dây lợn, sán dây bò.

• Biến chứng: Sán dây có thể phát triển dài từ 2 đến 10 mét trong ruột người, tranh giành chất dinh dưỡng khiến cơ thể suy nhược, thiếu máu, đau bụng âm ỉ và gây cảm giác lo lắng khi thấy các đốt sán rụng ra ngoài qua đường đại tiện.

5. Các loại hải sản chưa chín

Ốc hấp, tôm nướng là món ăn vặt yêu thích của giới trẻ dịp đầu năm. Tuy nhiên, vỏ ngoài của ốc và tôm rất dày, nếu nướng hoặc hấp sơ qua thì phần thịt bên trong vẫn chưa đạt đủ nhiệt độ diệt khuẩn.

• Nguy cơ: Ốc là vật chủ trung gian truyền bệnh giun lươn và các loại sán ký sinh tại phổi.

• Biến chứng: Giun lươn di chuyển có thể gây viêm phổi, ho kéo dài, hoặc nổi các lằn di chuyển dưới da (ấu trùng di chuyển).

Hướng dẫn ăn uống an toàn trong ngày Tết

Để có một kỳ nghỉ Tết trọn vẹn và khỏe mạnh, phòng chống nhiễm Ký sinh trùng, các chuyên gia Bệnh viện Đặng Văn Ngữ khuyến cáo:

• Nguyên tắc "Ăn chín - Uống sôi": Chỉ sử dụng thực phẩm đã được chế biến 

• Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn và trước khi ăn.

• Sơ chế kỹ rau củ: Rau sống nên được rửa dưới vòi nước chảy nhiều lần và ngâm nước muối sinh lý (tuy nhiên, nấu chín vẫn là cách an toàn nhất).

• Tầm soát định kỳ: Kiểm tra sức khỏe định kỳ và chủ động xét nghiệm ký sinh trùng 1-2 lần mỗi năm cho cả gia đình, đặc biệt là sau các dịp lễ Tết.

👉 Mọi thắc mắc hoặc nhu cầu đặt lịch, quý bệnh nhân vui lòng liên hệ:

• Địa chỉ: Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, số 245 Lương Thế Vinh, Đại Mỗ, TP. Hà Nội.

• Hotline tư vấn: 1900 1809 | 024 3553 2925

Bệnh viện Đặng Văn Ngữ – Tận tâm vì sức khỏe cộng đồng!